Thực hiện đội MBH cho trẻ em: Đòi hỏi nỗ lực của cả cộng đồng
Thứ năm, 16/09/2010, 07:52 GMT+7
Ngày 15/9/2010, tại Hà Nội, Bộ GTVT phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp quốc và Tổ chức Y tế Thế giới tổ chức Lễ phát động “Văn hoá giao thông v sự an tođn của thanh, thiếu nhi vđ cộng đồng”. Đến dự có đồng chí Lê Mạnh Hùng, Thứ trưởng Bộ GTVT, Ủy viên Ủy ban ATGT Quốc gia cùng đại diện các bộ: Lao động, Thương binh và x hội, Gio dục vđ đào tạo, Y tế, Cục CSGT đường bộ - đường sắt; đại diện lnh đạo các cơ quan thông tấn báo chí...
Những con số báo động
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới năm 2004 có trên 900.000 trẻ em dưới 18 tuổi tử vong do tai nạn thương tích (TNTT) và hơn 10 triệu trẻ em bị thương tích cần can thiệp y tế, trong số đó nhiều trẻ em bị tàn tật suốt đời. Trong các nguyên nhân TNTT hàng đầu gây tử vong ở trẻ em th TNGT cỉ tỉ suất cao nhất. Tại Việt Nam, TNGT chiếm gần 28% trong tổng số tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em, theo báo cáo tử vong 2007. Theo số liệu của Bộ Y tế cho thấy, năm 2008 , số trường hợp bị TNGT ở trẻ em chiếm 32,5% so với tổng số bị thương tích chung.
Tỷ suất bị tử vong do TNGT ở trẻ em tập trung chủ yếu ở nhóm 15-19 tuổi. Kết quả giám sát TNGT tại các bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương năm 2009 cho thấy, trong tổng số gần 144.000 người bị TNGT đến cấp cứu, có hơn 36.000 trường hợp bị chấn thương sọ no chiếm 25,3%. Số trẻ dưới 19 tuổi bị TNGT chiếm 22,6% trong tổng số bị tai nạn giao thông và trên 65% là trẻ ở nhóm tuổi 15-19 tuổi. Hơn 800 trẻ dưới 19 tuổi bị chấn thương sọ no chiếm 25% trong tổng số bị TNGT. Tuy nhiên nhóm trẻ từ 5-14 tuổi có tỷ lệ chấn thương sọ no cao hơn so với nhóm 0-4 và 15-19 tuổi với 27,3%.
Hầu hết các yếu tố làm tăng nguy cơ bị TNGT ở người lớn cũng là yếu tố nguy cơ đối với trẻ em ví dụ như phóng nhanh, uống rượu – lái xe, không đội MBH, các yếu tố liên quan đến an toàn phương tiện và đường đi cũng như khả năng sơ cấp cứu tại chỗ.
|
Dạy cho trẻ “học cách đi đường an toàn”
- Đảm bảo an toàn cho trẻ khi ngồi trên xe máy: Khi chở trẻ nhỏ dưới 6 tuổi phải cho trẻ ngồi trong ghế có dây an toàn. Không vừa bế trẻ vừa đi xe, không để trẻ ngồi trong giỏ xe. Luôn đội MBH đúng cách cho mình và cho trẻ khi đi xe máy: Đội MBH đúng kích cỡ và cài dây mũ. Quan sát kỹ khi bấm còi, đèn khi sang đường hoặc đi từ đường vào ngõ hoặc ngược lại.
- Dạy trẻ đi xe đạp an toàn: Cho trẻ đi xe vừa với tầm vóc. Không cho trẻ dưới 12 tuổi đi xe đạp ra đường và trẻ dưới 18 tuổi đi xe máy ra đường. Người lớn và trẻ em không tham gia và cổ vũ đua xe. Nên đội MBH phù hợp, cài quai đúng cho trẻ. Luôn giúp trẻ đảm bảo xe hoạt động tốt, đặc biệt các bộ phận an toàn như phanh xe, bàn đạp... trước khi đi xe ra đường. Dạy và hướng dẫn trẻ các kỹ năng đi xe đạp, kỹ năng xử lý tình huống trên đường. Các bậc cha mẹ, người lớn nên đi cùng với trẻ trong một thời gian để tin chắc trẻ thực sự thực hành tốt các kỹ năng này trước khi cho trẻ tự đi xe ra đường.
- Dạy trẻ đi bộ trên đường an toàn: Dạy trẻ luôn đi đúng phần đường dành cho người đi bộ. Nếu không có vỉa hè, cần đi dẹp vào phần đường bên phải. Không được đi dàn hàng ngang trên đường. Khi đi từ trong ngõ ra đường phải quan sát kỹ, không chạy nhanh ra ngoài. Nếu phải đi bộ vào lúc trời tối, ban đêm, nên cho trẻ mặc quần áo sáng mầu hoặc bằng các vật liệu phản quang, mang theo đèn pin nếu có điều kiện.
- Đảm bảo an toàn cho trẻ khi đi ôtô: Cho trẻ ngồi ghế sau, cài dây an toàn, ngồi ghế dành cho trẻ em phù hợp với tầm vóc trẻ. Trẻ em cao dưới 1,4 m ngồi ở ghế trước sẽ có nguy cơ tử vong cao hơn người lớn khi xảy ra TN. Luôn chốt cánh cửa xe từ bên trong, đảm bảo trẻ không mở cửa khi xe đang chạy. Khi mở cửa xe: Chỉ mở khi xe đã dừng hẳn. Mở cánh cửa phía lề đường bên phải. Quan sát xung quanh, mở cửa xe từ từ để người ở sau biết mình mở cửa. Ngoài ra, cần dạy trẻ không đùa nghịch, leo trèo, thò tay chân ra ngoài khi ngồi trên xe.
Vụ ATGT (Tổng hợp)
|
Trong số các trường hợp chấn thương sọ no ở trẻ em, 34,5% trẻ từ 5-14 tuổi khĩng đội mũ bảo hiểm. Tỷ lệ này ở nhóm 15-19 tuổi là 22%. Theo báo cáo của bệnh viện Việt Đức năm 2009, trong số gần 5700 trường hợp chấn thương sọ no cỉ đội mũ bảo hiểm cho thấy hầu hết các trường hợp chỉ chấn thương nhẹ trong khi những trường hợp chấn thương sọ no khĩng đội mũ bảo hiểm bị chấn thương mức độ nặng hơn, số tử vong chủ yếu tập trung vào các trường hợp không đội mũ hoặc mũ bị vỡ do kém chất lượng.
Cần nỗ lực của cả cộng đồng
Theo báo cáo toàn cầu về thương tích trẻ em, việc đội mũ bảo hiểm giúp giảm 75% nguy cơ và mức độ nặng do thương tích, giảm tới 39% khả năng tử vong tùy theo tốc độ lưu thông và giảm các chi phí chăm sóc sức khỏe do va chạm.
Có một thực tế là trong khoảng 22 triệu trẻ em, thiếu niên cả nước, ít nhất có khoảng 2/3 đến trường bằng xe đạp hoặc đi bộ, phần lớn là học sinh các trường phổ thông trung học, phổ thông cơ sở và tiểu học, nhiều nhất là ở địa bàn nông thôn, nơi sinh sống của hơn 70% dân số nước ta. Cho nên, đảm bảo an toàn giao thông đường bộ cho các em nên bắt đầu từ việc hướng dẫn trẻ em đi xe đạp, đi bộ đúng cách, đúng luật. Đặc biệt hơn, việc hướng dẫn trẻ em đi xe đạp, đi bộ đúng luật được coi là sự khởi đầu có tính quyết định để tạo thói quen có văn hóa chấp hành pháp luật về trật tự ATGT.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Lê Mạnh Hùng khẳng định: Hiện nay, Ủy ban ATGT QG, Bộ GTVT đang vận động các bậc cha mẹ hy đội MBH cho trẻ em khi đi xe máy. Đây là việc làm cần thiết bởi 80% học sinh mẫu giáo, tiểu học tại các thành phố hàng ngày được cha mẹ đưa, đón bằng xe gắn máy. Từ thực tế hàng ngày và qua các nghiên cứu khoa học đ chứng minh rằng, trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong các vụ TNGT và chiếc MBH hoàn toàn là một công cụ hữu hiệu, an toàn, thích hợp để các bậc làm cha, làm mẹ bảo vệ con cái mnh khỏi nguy cơ chấn thương sọ no.
Mới đây, Nghị định 34 về xử phạt vi phạm hành chính của Chính phủ quy định trẻ em từ 6 tuổi trở lên khi tham gia giao thông đều phải đội mũ bảo hiểm và thắt dây an toàn khi ngồi hàng ghế trước trong xe ôtô. Đây là quy định rất quan trọng làm giảm thiểu TNGT, hạn chế thương vong, tạo thói quen xây dựng văn hóa giao thông cho các em ngay từ khi cìn nhỏ.
Thứ trưởng Lê Mạnh Hùng cho rằng, đây là một quy định rất nhân văn v nỉ trực tiếp bảo vệ tnh mạng cc em nhỏ khi tham gia giao thĩng, nhất lđ trong hođn cảnh trẻ em của chơng ta đến trường cùng cha mẹ chủ yếu bằng phương tiện xe máy như hiện nay. Do đó, việc giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức vđ kỹ năng thực hiện các quy định bảo đảm trật tự ATGT cho các em là hết sức cần thiết, song không bao giờ được quên rằng: bài học sâu sắc nhất, hiệu quả nhất là “tấm gương của người lớn”. Người lớn, trước hết là các thầy, cô giáo và phụ huynh học sinh, phải là “tấm gương cho các em noi theo” trong học tập, lao động cũng như sự tự giác chấp hành pháp luật, bao gồm chấp hành luật giao thông và thể hiện nét đẹp văn hỉa khi tham gia giao thĩng từ khi cìn nhỏ. Lđm tốt những điều này cũng có nghĩa là v tương lai con em chúng ta và cũng chính là “đầu tư cho tương lai”, góp phần củng cố nền tảng kỷ cương giao thông bền vững và lâu dài. Đây thực sự là vấn đề lớn, đìi hỏi phải có chương trnh, dự n tương xứng, với sự tham gia tích cực không chỉ của các chuyên gia am hiểu pháp luật giao thông và phương pháp tuyên truyền sư phạm và cìn của cả hệ thống chnh trị vđ tođn x hội.
Việc đảm bảo ATGT đường bộ cho thanh, thiếu nhi và cộng đồng là một nhiệm vụ lâu dài, hết sức khó khăn nhưng hoàn toàn có thể cải thiện được tnh hnh nếu nhận thức đầy đủ những nguy cơ, đề ra được các giải pháp đúng và triển khai một cách có hiệu quả. Trong đó, sức mạnh của các cơ quan truyền thông trong việc tạo hiệu ứng chung lan tỏa của tođn x hội về an tođn cho trẻ em lđ việc lđm cần thiết.
|
Ông Nguyễn Văn Thuấn - Vụ trưởng Vụ ATGT, Bộ GTVT: Luật GTĐB, Nghị quyết, Nghị định của Chính phủ đều quy định chung: người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy phải đội MBH khi tham gia giao thông. Không có điều khoản nào quy định loại trừ đối tượng áp dụng là trẻ em.
Ngoài ra, các văn bản hướng dẫn về việc đội MBH khi đi mô tô, xe gắn máy cũng có quy định cụ thể trẻ em là đối tượng phải đội MBH. Các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cũng có quy định riêng về MBH dùng cho trẻ em. Tuy nhiên, việc trẻ em khi ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy không đội MBH cìn diễn ra kh phổ biến.
BS. Nguyễn Trọng An, phó Cục trưởng - Cục BVCSTE, Bộ LĐTBXH: Việc chấp hành đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, đặc biệt là cho trẻ em ngồi trên xe máy chưa được quan tâm, hậu quả đã gây ra rất nhiều thương tích và cái chết thương tâm cho trẻ em. Có thể nói, chính sự thờ ơ, bất cẩn, không chấp hành luật lệ ATGT của người lớn khi tham gia giao thông đ lđ một nguyân nhân gây TNGT cho trẻ em.
Ông Vũ Đnh Thường - Phó Vụ trưởng Vụ báo chí - Ban Tuyên giáo Trung ương: Công tác tuyên truyền phải được triển khai một cách đồng bộ với sự tham gia tích cực, sự phối hợp một cách có trách nhiệm của cơ quan chức năng về ATGT, gia đnh, nhđ trường, bởi trẻ em là một đối tượng trọng tâm của chủ đề Tháng ATGT năm nay.
Trong gia đnh: Cc bậc cha mẹ phải lđm gương (trẻ em như tờ giấy trắng, sự làm gương của người lớn bao giờ cũng có sức thuyết phục); Trong nhà trường: Có thể giáo dục, nâng cao nhận thức cho các em thông qua những bài học trực quan, sinh động, hấp dẫn...
Với báo chí, sự vào cuộc tích cực, có trách nhiệm của cả hệ thống báo chí là hết sức cần thiết, không thể khác. Tuy nhiên, do chủ đề Tháng ATGT: V sự an tođn cho cộng đồng và trẻ em năm nay, cần đề cao vai trì của cc cơ quan báo chí có tầm ảnh hướng rộng ri, su sắc trong x hội; cc bo khối Trung ương Đoàn (như Thiếu niên Tiền phong, Thanh niên, Tiền phong, Nhi đồng) cùng các báo của ngành Giao thĩng.
Ông Jonathon Passmore - Đại diện tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam: Sau hơn hai năm kể từ đầu năm 2008 sống tại Việt Nam, tôi thực sự rất vui mừng chứng kiến Việt Nam thi hành luật đội MBH trên toàn diện; hiện nay có đến 90% tỷ lệ người lớn đội MBH.
Tuy nhiên, việc trẻ em được đội MBH khi tham gia giao thông vẫn cìn rất t, điều đáng quan tâm là môtô, xe máy là phương tiện đi lại chính của các gia đnh ở Việt Nam, do vậy thương tích do TNGT đường bộ gây nên là nguyên nhân thứ hai dẫn đến trẻ em bị tử vong. Đó là thảm kịch, thông qua các số liệu thống kê cho thấy chúng ta không thể làm ngơ được.
Trong khi ATGT đường bộ vẫn cìn nhiều thử thch th một trong những phương pháp đóng góp lớn lao cho việc phìng ngừa TNGT lại thực sự qú đơn giản. Bằng việc đội MBH có chất lượng cao, đúng quy cách là phương pháp hiệu quả nhất để làm giảm chấn thương đầu và tử vong khi va chạm môtô, xe máy. Một nghiên cứu gần đây về vấn đề va chạm môtô, xe máy ở các nhóm tuổi cho thấy MBH thực sự hiệu quả cao cho ATGT đường bộ, MBH giảm thiểu 69% nguy cơ chấn thương đầu và giảm 42% tử lệ tử vong.
Thượng tá Trần Sơn - Cục CSGT Đường bộ - đường sắt: Có thể nói các chế tài quy định xử phạt vi phạm đối với trẻ em không đội MBH là nghiêm khắc, đủ sức răn đe và giáo dục đối với người vi phạm. Tuy nhiên việc thực hiện quy định trên cũng gặp khó khăn trong thực tế như:
Việc xác định độ tuổi của các em (dưới 6 tuổi). Trẻ em dưới 16 tuổi điều khiển xe đạp điện không đội MBH hoặc điều khiển xe đạp điện chở bạn dưới 16 tuổi không đội MBH theo quy định tại Luật GTĐB nhưng không xử phạt được do không quy định chế tài. Lực lượng chức năng mỏng không quán xuyến hết các tuyến đường, địa bàn (nhất là nông thôn, vào ban đêm).
P.V (Lược ghi)
|
Theo Báo GTVT
|